vrijdag 19 mei 2017

Workshop deeleconomie II

Complex Systems Institute organiseert

ism

Workshop deeleconomie II: uitdagingen en opportuniteiten in een netwerkmaatschappij

Blandijnberg 2, lokaal 160.015 (6e verdieping)

Deelname gratis mits inschrijving: rogier.delanghe@ugent.be
Sprekers: Martijn Arets (NL), Rogier De Langhe, Vicky Franssen, Jeffrey Matthijs​


PROGRAMMA

14u00
The Sharing Personality
Vicky Franssen (met Karijn Bonne, Nicky Malfliet, Christel De Maeyer), Arteveldehogeschool Gent
De presentatie focust op de resultaten van een eenjarig onderzoek over ‘the sharing personality’, waar gepeild wordt naar de motieven om al dan niet deel te nemen aan deelinitiatieven. Het onderzoek omvat:
  1. Verkennende interviews met platformeigenaars (N=5), ‘gevers’ (N=7), ‘nemers’ (N=5) en non-users (N=3).
  2. Een enquête bij Vlaamse volwassenen (N=433). Demografische kenmerken (geslacht, leeftijd, SES, urbanisatie, opleiding),  persoonlijkheid (gemeten via the Big Five) en sociale attitudes worden gerelateerd aan deelname (als nemer en/of als gever) versus geen deelname (als non-user) aan deelinitiatieven en aan de motieven daarbij.
  3. Diepte interviews met providers van een twintigtal Belgische deelinitiatieven, wat resulteert in  een overzicht van de startup verhalen, van de motieven en van enkele business- en verdienmodellen van ‘the sharing economy’.
14u30 
Disruptie: hype of revolutie?
Rogier De Langhe, economiefilosoof Universiteit Gent 
De deeleconomie heet “disruptief” te zijn. Maar in hoeverre is de deeleconomie werkelijk een nieuw soort economie? Om te zien waarin de nieuwe economie verschilt van de oude, moeten we eerst de essentie van die oude economie benoemen. Het werk van auteurs die schreven aan het begin van de industriële revolutie leert ons iets over de manier waarop die oude economie zelf ooit disruptief was. Daarna toon ik aan hoe digitalisering tot veranderingen leidt van eenzelfde fundamentele aard als de industrialisering.

15u00
De toekomst van de platform-/deeleconomie: dilemma’s en uitdagingen
Martijn Arets, Nederlands deeleconomie expert (https://www.youtube.com/watch?v=h2QHUVInT6Y)
De opkomst van de peer2peer platformeconomie, ook wel deeleconomie genoemd, is inmiddels niet te stuiten, maar ook niet onomstreden. Veelal is niet geheel duidelijk wat er gebeurt, waarom, wie de betrokken stakeholders zijn en wat hun agenda is. Terwijl juist dat nodig is om de ontwikkelingen in de juiste context te plaatsen. Internationaal platform expert Martijn Arets reisde de afgelopen 4 jaar de wereld over om in 13 landen in gesprek te gaan met circa 400 ondernemers en experts achter deze ‘nieuwe’ economie. Zijn doel: om te ontdekken wat er nodig is om de platformeconomie haar maximale potentie te laten bereiken én hier een duurzaam model van te maken waarbij alle betrokken stakeholders gelijk worden behandeld. Martijn neemt je mee in zijn onderzoek en zal ingaan op de meest urgente dilemma’s en toekomst vragen voor een duurzame platformeconomie.

16u00-16u30
Autonoom transport, shared mobility en de impact op onze maatschappij
Jeffrey Matthijs, coördinator Autodelen.net

De technologische (r)evolutie van autonoom transport is niet meer tegen te houden. Wat betekent dit voor onze toekomstige mobiliteit en samenleving? Wordt het gezelliger en interessanter om samen in de file te staan? Of gaan we spreken over een disruptieve ontwikkeling te vergelijken met de industriële revolutie en de opkomst van het internet? Dit laatste scenario is enkel mogelijk als we de zelfrijdende auto gaan bekijken als een gedeeld asset, een slim gebruiksvoorwerp dat goederen en diensten op de meest optimale manier vervoerd. Maar welke impact heeft dit op de rest van de maatschappij? Hoe vervangen we de talloze jobs die verloren gaan door automatisatie? Wat gebeurt er met onze stedelijke omgeving? En wie zal dit alles regisseren? De multinationals, de overheid, lokale coöperaties,… Jeffrey Matthijs van Autodelen.net schetst een toekomstbeeld waarbij autonoom transport mede katalysator is van een nieuw paradigma

donderdag 13 april 2017

Act Like a Commoner

[via Timelab]
Vanaf 15 maart voeren Michel Bauwens en Yurek Onzia 3 maanden lang een onderzoeks-en participatieproject over Gent als de ‘Commonsstad van de Toekomst’. Zij gaan op zoek naar alle mogelijke commons die zich in Gent voordoet. Dit onderzoek moet resulteren in een ‘Commons Transitie Plan’, dat de mogelijkheden en rol van de Stad Gent als lokale overheid zal beschrijven voor het versterken van burgerinitiatieven. De stad wil hiermee verder vorm geven aan een duurzame en ethische economie in Gent.
In het kader van het project “Act Like a Commoner” helpen we hen bij het mappen van de verschillende initiatieven.  
Hoe doe je mee?
  1. Je komt naar één van de bijeenkomsten en help ons mee de mapping te maken. Wij voorzien alle instrumenten die nodig zijn om jouw commonsinitiatief op te nemen in het project.
  2. Door volgende vragenlijst in te vullen:  
Op deze manier trachten we een beeld te krijgen van het gehalte “commons” dat vandaag in Gent wordt gecreëerd. Ook projecten die nog in de steigers staan kunnen meedoen. Op basis van wat er is kunnen we een mapping maken van wat er allemaal beweegt de stad. 
Events:
We lijsten de verschillende bijeenkomsten en events in het kader van “Act Like a Commoner” op.
03.05 Gezondheid en Commons 
05.05 Commons Finance Canvas-dag met Stephen Hinton 
14.05  (MSK)

Projecten
We nodigen ontwerpers uit om table top games te ontwerpen die ons meer vertellen over wat commons nu percies zijn.


Een prototype
Stadslabo in het 'oude' gebouw van Bibliotheek Zuid. Timelab stelt zich samen met  en  kandidaat als beheerder voor de tijdelijke invulling van de oude bibliotheek aan het Zuid.
Vassilis Niaros
Urbanist Vasilis Niaros verblijft in Gent als resident in Timelab. Hij zal een onderzoek voeren naar de verschillende verschijningsvormen van commonsinitiatieven in verschillende steden. Bologna, Barcelona, Lille. Deze 3 steden hebben ieder een interessant eigen model uitgewerkt. Van overheidsgestuurd tot volledig decentraal en vanuit het initiatief van de burgers zelf. 
Vasilis zal de verschillende modellen mappen waardoor er een referentiekader ontstaat voor de interpretatie van het begrip 'commons'.

Bezoek de projectwebsite: 

maandag 13 maart 2017

Commons als "derde weg", voorbij markt en staat?

Het commonssysteem is terug. Gent vliegt zelfs expert Michel Bauwens in om een commons-strategie voor de stad uit te stip­pe­­len. Maar wat is dat eigen­lijk, ‘commons’? En hebben wij er wat bij te winnen? Ja, legt Rogier De Langhe uit. Via dat eeuwenoude model van gemeen­schap­pe­lijk goederen beheren kunnen we onze autonomie terug­winnen, weg van markt en staat.

Commons zoals bossen, irrigatiekanalen en meren waren tot voor de industriële revolutie heel gewoon, maar verdwenen grotendeels met de industrialisatie. Die trend lijkt sinds kort te keren, met het opduiken van veelal digitale commons in de wereld van software (Linux), kennis (Wikipedia) en design (Wikispeed). De vraag is nu of die revival ook kan worden doorgetrokken naar de echte wereld, om zo een transitie te maken naar een post-industriële wereld voorbij markt en staat. Peer-to-peerexpert Michel Bauwens denkt alvast van wel. Hij is vanaf deze maand te gast bij Stad Gent om uit te zoeken welke rol de stad kan spelen in die commonstransitie.

woensdag 21 december 2016

Waalse bossen als commons?

Waalse bossen hebben een waarde van 1 miljard euro maar brengen slechts 1 miljoen euro op. Daarom komt er druk op de staat om ze op de markt te gooien. De bossen dreigen te worden opgekocht voor intensieve houtwinning door investeringsfondsen. Lees hier het volledige artikel op de site van Vilt.

Waarom niet met een groep zo'n bos aankopen en experimenteren met het gezamenlijk beheer ervan? Het gezamenlijk beheer van bossen behoort samen met bvb. visvijvers en irrigatiekanalen tot de klassieke cases van commonsbeheer die besproken worden in de literatuur daarover. Check in onze 'Tools'-sectie onder andere de boeken 'Governing the Commons' van Elinor Ostrom en 'Sustaining the Commons' van Anderies en Janssen voor voorbeelden, best practices en theorie.

De kern van goed commonsbeheer zijn communicatiemogelijkheden. De nieuwe digitale mogelijkheden zijn een nieuwe kans voor de commons. Een succesvol experiment in commonsbeheer kan aan het brede publiek bewijzen dat de "tragedy of the commons" kan worden overstegen en dat de commons klaar zijn om uit te groeien tot een oplossing tussen markt en staat. Concreet kan zo worden vermeden dat de Waalse bossen worden opgekocht voor intensieve houtwinning door investeringsfondsen.


zaterdag 10 december 2016

Makercultuur in het hart van de economie

In het Westen bestaat het idee dat wij een soort diensteneconomie kunnen worden die leeft van de intellectuele eigendomsrechten die we bezitten op al onze slimme innovaties, terwijl de Chinezen het domme productiewerk wel zullen doen. Maar innovatie en productie versterken elkaar, en daarom heeft innovatie de neiging te verschuiven naar waar de productie gebeurt. Zo is in Shenzhen rondom de productieplekken waar onze gadgets worden geproduceerd een enorme DIY innovatiecultuur gegroeid waarbinnen het delen van kennis, het enorme aanbod spotgoedkope onderdelen en razendsnelle feedbackloops centraal staan. Makercultuur niet in de marge maar in het hart van de economie? Misschien tonen de makers in Shenzhen ons wel de weg naar de economie van de toekomst.



zondag 4 december 2016

De kiezer wil geen geld, maar macht


De kiezer wil geen geld, maar macht

Wat mij het meest opviel aan de overwinning van Donald Trump is de manifeste onmacht van het politieke establishment om het fenomeen te duiden. Een typische analyse luidt dat Trump werd verkozen als gevolg van de door de globalisering toegenomen ongelijkheid. Maar waarom kiezen die slachtoffers van de ongelijkheid dan iemand die de American Dream predikt en de belastingen voor de rijken wil verlagen, in plaats van een politica met concrete voorstellen om die ongelijkheid te verminderen?

donderdag 1 december 2016

[Interview] Arcade City: "Antwerpse" platform cooperative

Het Amerikaanse Arcade City werd vorig jaar in geen tijd wereldwijd bekend als een tegenbeweging tegen Uber. Zij vonden dat de controle over digitale ritdeelplatforms bij de gebruikers zelf hoort te liggen. Enkele maanden geleden werd het Arcade City project concreet toen een groep Antwerpse Ethereum-ontwikkelaars besloot om met hen samen te werken. Digitale revolutie aan de Schelde, zowaar! Tijd voor een interview op New Commons. Arcade City is georganiseerd als een digitale stad met een digitale city council. Ik sprak met digitaal stadsplanner Kristien De Wachter van het Antwerpse Arcade City development team.

dinsdag 29 november 2016

Digitale revolutie aan de Schelde

Arcade City ontstond als een alternatief ritdeelplatform voor Uber en Lyft. Ze wilden de blockchain gebruiken om het platform in handen te geven van de gebruikers zelf. Na wat initiële problemen kreeg het project onlangs een serieuze boost nadat een Ethereum development team uit ons eigenste Antwerpen erin meestapte. 

Ritdelen is nog maar het begin, het platform heeft de ambitie om de basis te worden van een nieuwe, gedecentraliseerde P2P-economie. Lees hier hun whitepaper. Voor zover ik het begrijp wil Arcade City een soort platform voor commons worden (die zij "guilds" noemen) waarop eender wie een groep kan vormen met anderen om een common te creëren en te onderhouden, daarbij ondersteund door de Arcade City infrastructuur. 

Het project begint nu snel concreet te worden. Momenteel zijn ze bezig een eigen munt uit te geven op de blockchain, de ARC (de coin sale eindigt vandaag). De eerste apps komen eraan. Hun plannen en hun vooruitgang kan je volgen via hun site en hun Youtubekanaal. Dat Youtubekanaal bevat ook achtergrond en tutorials bvb. over hoe ARC aan te kopen. 

De basisfilosofie is ontleend aan het boek Swarmwise, afkomstig uit de Zweedse Piratenpartij. Pdf hier gratis te downloaden.

NIEUW: Ondertussen deed New Commons ook dit interview met Kristien De Wachter van het Antwerpse Arcade City development team

zaterdag 17 september 2016

Eandis: nieuw strijdperk tussen horizontale en verticale democratie?

Na Ringland en het Essersbos lijkt het dossier Eandis een nieuwe illustratie te worden van het feit dat politiek niet langer het exclusieve terrein is van verticaal georganiseerde partijen. Min of meer spontaan vormende horizontale netwerken worden steeds slagkrachtiger. Burgers verenigen zich in energiecoöperatieves die zelf controle willen nemen van hun stroom, en die coöperatieves vormen op zich weer een groter netwerk REScoop (http://www.rescoopv.be/) dat nu mee ijvert voor de mogelijkheid van burgerparticipatie in Eandis. Dankzij hun wendbaarheid spelen ze korter op de bal. Ze hanteren andere spelregels en hebben een eigen, vaak verfrissende visie op het algemeen belang. Als tijdelijk vehikel worden ze in hun vertolking van het algemeen belang minder gehinderd door gevestigde belangen zoals afhankelijkheid van dividendenstromen of machtsverankering op bepaalde bestuursniveaus. De goodwill die hen dat oplevert verzekert hen van steun bij het brede publiek en hulp van specialisten met dossierspecifieke expertise. Het is een structuur die ongeschikt is om een heel land op lange termijn te beheren, maar op elk dossier afzonderlijk wel relevanter en legitiemer kan zijn. 
"Misschien vinden we het binnenkort wel voorbijgestreefd om eerst een partij op te richten vanuit een of andere abstracte theoretische visie op de maatschappij, en die visie dan als een one-size-fits-all oplossing toe te passen op eender welk probleem dat voorbijkomt?"
Hoe lang nog voordat er voor elk belangrijk dossier wel ergens zo’n netwerk opduikt? Heeft in zo’n omgeving de particratie nog wel een toekomst? Digitale technologie maakt het steeds makkelijker om mensen te verenigen. Misschien vinden we het binnenkort wel voorbijgestreefd om eerst een partij op te richten vanuit een of andere abstracte theoretische visie op de maatschappij, en die visie dan als een one-size-fits-all oplossing toe te passen op eender welk probleem dat voorbijkomt? Waarom niet omgekeerd: afhankelijk van het probleem een structuur bouwen, zoals Simon Tormey voorstelt in The End of Representative Politics (http://eu.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0745681964,subjectCd-PO17.html). Zo vermijden we dat we structuren toepassen op problemen waarvoor ze eigenlijk nooit waren bedoeld. Partijen zouden zelfs kunnen blijven bestaan, maar hun controlerende rol wordt vervangen door een faciliterende. Ze worden platforms die burgers faciliteren om zich te verenigen rond specifieke dossiers.
Met het dossier Eandis gaat de confrontatie tussen horizontale en verticale macht een nieuwe fase in.

In zekere zin is de Eet De Stad In Balans actie van het Gentse experimentele stadslabo Timelab een prototype van dit model (http://www.timelab.org/project/niets-verloren-atelier-de-stad-gent). Timelab bood burgers een platform om zich te verenigen rond duurzaamheid in de stad en faciliteerde zo het realiseren van een concrete beleidsdoelstelling (het toelaten van Canadese Gans in de voedselketen) zonder die concrete doelstelling op voorhand vast te leggen of te sturen. Opvallend was dat de horizontale aanpak succesvol was, daar waar een eerdere poging van een verticale speler (een grote supermarktketen) was mislukt. 

Met het dossier Eandis gaat de confrontatie tussen horizontale en verticale macht alvast een nieuwe fase in. Veel meer dan een bos of een tunnel raakt de controle over het elektriciteitsnet aan het hart van de particratische macht. Daar waar het, zeker voor oppositiepartijen, altijd makkelijk was om lippendienst te bewijzen aan de filosofische ideeën achter burgerparticipatie, zal de particratie in dit dossier kleur moeten bekennen. Het Eandis-dossier belooft daarom een eerste indicatie te worden van de manier waarop partijen in de toekomst zullen omgaan met de tendens tot horizontalisering. Wordt het een geleidelijke evolutie of graven ze zich in? Proberen ze zichzelf heruit te vinden of zitten ze daarvoor te vast aan hun gevestigde belangen? Fundamentele vragen waarop het antwoord misschien al komt op 3 oktober, de dag dat de deal met de Chinezen beklonken zou moeten worden. 

[Een versie van deze tekst verscheen ook als opiniestuk in De Morgen]

woensdag 15 juni 2016

[verslag] Assembly of the Commons 14/06: communities beheren


Een fabriek heeft een productielijn die iets maakt, een common is een platform dat mensen toelaat dingen zelf te maken, samen met elkaar. Encyclopedia Brittannica maakt een encyclopedie, Wikipedia geeft gebruikers een platform waarop ze die encyclopedie zelf kunnen maken.

De belangrijkste productiefactor voor een common is dus niet arbeid of kapitaal, maar de community van haar gebruikers. Hoe kunnen gebruikers worden gemotiveerd om samen te werken? Hoe betrek je zoveel mogelijk mensen, op zoveel mogelijk manieren? Hoe kan je een community doen opleven? Hoe zorg je ervoor dat ze zichzelf in stand houdt?

We vroegen het aan Sofie Verhalle. Of liever, zij aan ons. Want het werd geen gewone Assembly. Het werd een rondje van de zaal waarin iedereen (of toch bijna iedereen, sorry Jeremy) elk om beurt mocht uitleggen wie die was en waarom die gekomen was. Meteen de belangrijkste les van de avond: ga er niet van uit dat jij weet wat je publiek wil, maar begin vanuit wie zij zijn en wat zij willen.

dinsdag 7 juni 2016

[verslag] workshop deeleconomie (Universiteit Gent, 2 juni)


Op 2 juni 2016 werd aan de Universiteit Gent een workshop over deeleconomie gehouden. De workshop werd georganiseerd door Rogier De Langhe. Er waren 5 sprekers en een 25-tal deelnemers, afkomstig zowel uit verschillende disciplines als van buiten de academische wereld.

De rode draad door al deze verschillende invalshoeken, was een zoektocht naar een vruchtbaar kader om een reeks nieuwe fenomenen beter te leren begrijpen. De sprekers gingen daar elk vanuit hun eigen ervaringen en achtergrond naar op zoek, wat zorgde voor een heel rijk perspectief op het fenomeen van de deeleconomie.

Het gepresenteerde onderzoek was zelden "af". Dat bood ruimte voor tal van stimulerende commentaren tijdens en na de lezingen. Met open geest werd gediscussieerd over de voor- en nadelen van de verschillende benaderingen.

Via deze blogpost worden de presentaties beschikbaar gemaakt. De presentaties zijn vrij te downloaden.